Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία
Τριμηνιαία Έκδοση της:
  • Πανελλήνιας Εταιρείας Ωτορινολαρυγγολογίας Χειρουργικής Κεφαλής & Τραχήλου
  • Εταιρείας Ωτορινολαρυγγολογίας Χειρουργικής Κεφαλής & Τραχήλου των Αθηνών
  • ΩΡΛ Εταιρείας Βορείου Ελλάδας
  • Πανελλήνιας Ιατρικής Εταιρείας Ωτολογίας-Ακοολογίας-Νευροωτολογίας
Ελληνικά | English

Είναι πάντα αθώες οι βλεννοκήλες του κάτω χείλους;

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εισαγωγή: Η βλεννοκήλη είναι μια συνήθης, καλοήθης βλάβη προερχόμενη από τους μείζονες και ελάσσονες σιαλογόνους αδένες. Εμφανίζεται συνήθως στο κάτω χείλος σαν ανώδυνη, μικρών διαστάσεων μάζα.
Αναφορά περιστατικών: Στην Κλινική μας αντιμετωπίστηκαν 2 περιστατικά με βλεννογονική διόγκωση του κάτω χείλους. Στους ασθενείς έγινε αφαίρεση της κύστης με τοπική αναισθησία μαζί με συναφαίρεση του υπεύθυνου ελάσσονα σιαλογόνου αδένα ενώ καυτηριάστηκε τοπικά η περιοχή με νιτρικό άργυρο 10%.
Συμπεράσματα: Οι βλεννοκήλες παρά την χαρακτηριστική τους κλινική εικόνα θα πρέπει πάντα μετά την χειρουργική αφαίρεση τους να αποστέλλονται για βιοψία αφού μόνο η ιστολογική εξέταση θέτει την τελική διάγνωση.
Λέξεις κλειδιά: βλεννοκήλη, σιαλογόνος αδένας, τραύμα, βιοψία, χειρουργική εκτομή.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η βλεννοκήλη είναι μια συνήθης, καλοήθης βλάβη προερχόμενη από τους μείζονες και ελάσσονες σιελογόνους αδένες. Είναι ψευδοκύστες, οι οποίες με βάση τον τρόπο δημιουργίας τους διακρίνονται σε τρείς τύπους α) εκ κατακρατήσεως που δημιουργούνται από απόφραξη του εκφορητικού πόρου του αδένα, β) επιφανειακή βλεννώδη κύστη, η οποία βρίσκεται αμέσως κάτω από τον βλεννογόνο και γ) τραυματική, από τραυματισμό του εκφορητικού πόρου του σιελογόνου αδένα με συνεπακόλουθο την έκχυση βλέννας στους μαλακούς ιστούς. Τα μορφώματα αυτά είναι συνήθως ανώδυνα (58%), μαλακά, κλυδάζοντα, με μικρές διαστάσεις που μπορούν να φτάσουν το 1 εκατοστό. Έχουν φυσιολογικό (ροζ) ή κυανό χρώμα, με ομαλό περίγραμμα.
Οι βλεννοκήλες παρά την χαρακτηριστική τους κλινική εικόνα θα πρέπει πάντα να διαφοροδιαγιγνώσκονται από άλλες καλοήθεις ή κακοήθεις βλάβες της περιοχής με κύριο σύμμαχο την ιστολογική εξέταση που βάζει την τελική διάγνωση.1-4

ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ
Στην Κλινική μας αντιμετωπίσαμε 2 περιστατικά με βλεννογονική διόγκωση του κάτω χείλους το τελευταίο εξάμηνο. Τα δύο αυτά άτομα ήταν νεαρής ηλικίας (16 και 18 αντίστοιχα), αρρένες. Στα δύο αυτά περιστατικά, όπως προέκυπτε από το ιστορικό τους, είχε προηγηθεί τραυματισμός στην περιοχή του κάτω χείλους, μετά από αθλητική δραστηριότητα. Οι ασθενείς ανέφεραν επίσης ότι είχαν παρατηρήσει την διόγκωση αυτή περίπου 15-25 ημέρες πριν έρθουν στο Νοσοκομείο χωρίς σημεία υποχώρησης της βλάβης, παρά την χρήση στοματικών διαλυμάτων. Στο ένα εκ των δύο περιστατικών είχε προηγηθεί αναρρόφηση του περιεχομένου της κύστης προ 5 ημερών. Η κύστη, όπως αναφέρθηκε, επανεμφανίσθηκε εντός ολίγον ωρών μετά την απασυμφόρηση της. Από την κλινική εκτίμηση ανευρέθη στο κάτω χείλος, έσω και αριστερά, μια ανώδυνη, μαλακή μάζα, καλά περιγεγραμένη με διαστάσεις λίγων χιλιοστών, με φυσιολογικό χρώμα κλυδάζουσας σύστασης (Εικ. 1). Η περαιτέρω κλινική εξέταση της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας, του λάρυγγα και της ρινός ήταν αρνητική.
Στους δύο αυτούς νεαρούς ασθενείς έγινε αφαίρεση της κύστης από το κάτω χείλος με τοπική αναισθησία, μαζί με συναφαίρεση του υπεύθυνου ελάσσονα σιελογόνου αδένα, ενώ καυτηριάστηκε τοπικά η περιοχή με νιτρικό άργυρο 10%.
Κατά την επανεξέταση των ασθενών μετά από 1 μήνα ο βλεννογόνος του κάτω χείλους ήταν 100% φυσιολογικός, χωρίς κάποιο παθολογικό εύρημα, ενώ οι ιστολογικές εξέτασεις επιβεβαίωσαν τις αρχικές μας διαγνώσεις.

ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Οι βλεννοκήλες είναι η 15η σε συχνότητα στοματική βλάβη, με επίπτωση στον γενικό πληθυσμό περίπου 2.4 περιπτώσεις ανά 1000 ανθρώπους. Συνήθως εντοπίζονται στην στοματική κοιλότητα, με μεγαλύτερη συχνότητα το κάτω χείλος (70%), στον βλεννογόνο έμπροσθεν του κυνόδοντα, όπου είναι πιο επιρρεπής στους τραυματισμούς. Άλλα σημεία εμφάνισής τους με φθίνουσα σειρά είναι στο πλάγιο τοίχωμα της γλώσσας, στο έδαφος του στόματος, στο οποίο η βλεννοκήλη καλείται και βατράχιο, ενώ σπανιότερα ανευρίσκεται στην παρειά και στην υπερώα. Οι βλεννοκήλες παρατηρούνται με την ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα, όμως έχουν προτίμηση τις παιδικές και εφηβικές ηλικίες (μέσος όρος ηλικίας τα 16 έτη).1-3,5,6
Η διαφοροδιάγνωση των βλαβών με υποψία βλεννοκήλης θα πρέπει να γίνεται από άλλες καλοήθεις ή κακοήθεις παθήσεις της περιοχής. Θα πρέπει να γίνει διαφοροδιάγνωση από το ίνωμα, το απόστημα, το λίπωμα, το αιμαγγείωμα, το λεμφαγγείωμα, τον καρκίνο των μικρών σιελογόνων αδένων, έως και από συστηματικά νοσήματα, όπως το σύνδρομο Sjogren.2,4,6 Ενδιαφέρουσες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί κατά καιρούς στη διεθνή βιβλιογραφία, όπως το σβάννωμα και η υπερπλασία του αδένα.7,8 Όλες οι παθήσεις αυτές μπορούν να εμφανισθούν στην περιοχή του κάτω χείλους και να διαφύγουν της προσοχής του θεράποντος ιατρού.
Η διαφοροδιάγνωση αρχίζει από τη λήψη ενός καλού ιστορικού, όπου ο ασθενής αναφέρει σχεδόν πάντα τραυματισμό της περιοχής με αιφνίδια και ταχεία ανάπτυξη της βλάβης, ενώ κατά την κλινική εξέταση παρατηρείται η χαρακτηριστική εικόνα της βλεννοκήλης που περιεγράφηκε παραπάνω. Επίσης έχει περιγραφεί σε μελέτες ότι το υπερηχογράφημα στην περιοχή της βλάβης θα μπορούσε να αναδείξει κάποια χαρακτηριστικά αυτής, πριν την απόπειρα της χειρουργικής εξαίρεσης. Η παρακέντηση δια λεπτής βελόνης είναι ακόμα μια εξέταση εκλογής, ώστε να μας κατευθύνει προς την σωστή διάγνωση του περιεχομένου της κύστης. Το αναρροφώμενο υγρό, μετά από κυτταρολογική ανάλυση φαίνεται να φέρει βλέννη με μακροφάγα (muciphages) (Εικ. 2) και άλλα φλεγμονώδη κύτταρα, όπως επίσης φέρει υψηλή περιεκτικότητα αμυλάσης.9-10
Η χειρουργική εξαίρεση της ψευδοκύστης μαζί με τον σιαλογόνο αδένα είναι η μέθοδος εκλογής και αυτή που θα απαλλάξει τον ασθενή από την πάθηση αυτή. Η τεχνική της μαρσιποποίησης των βλεννοκηλών πραγματοποιείται σε μεγάλες βλάβες, με μεγάλες πιθανότητες υποτροπής. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η μεγάλη απώλεια ιστών και η πιθανή κάκωση του χειλικού κλάδου του γενειακού νεύρου. Κατά καιρούς έχουν χρησιμοποιηθεί και άλλες τεχνικές απομάκρυνσης των βλεννοκηλών, όπως laser, κρυοθεραπεία και ο ηλεκτροκαυτηριασμός, με καλά αποτελέσματα.2,5,6
Τέλος, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι πάντα τα παρασκευάσματα θα πρέπει να αποστέλλονται για βιοψία μετά την οποιαδήποτε μέθοδο χειρουργικής αφαίρεσης των βλεννοκηλών, αφού μόνο η ιστολογική εξέταση θέτει την τελική διάγνωση.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Wu CW, Kao YH, Chen CM, Hsu HJ, Chen CM, Huang IY. Mucoceles of the oral cavity in pediatric patients. Kaohsiung J Med Sci 2011;27:276-9.
2. Shin J, Cunningham MJ. Otolaryngology Prep and Practice. In: McCall A, Song P, Moore M, Emerick K, Chen T, Ruffy M, Anderson IC, Shin JJ, eds. Practice cases. 1st ed. San Diego, Plural Publishing, 2013:11-47.
3. Jani DR, Chawda J, Sundaragiri SK, Parmar G. Mucocele - a study of 36 cases. Indian J Dent Res 2010;21:337-40.
4. More CB, Bhavsar K, Varma S, Tailor M. Oral mucocele: A clinical and histopathological study. J Oral Maxillofac Pathol 2014;18(Suppl 1):S72-7.
5. Re Cecconi D, Achilli A, Tarozzi M, Lodi G. Mucoceles of the oral cavity: A large case series (1994-2008) and a literature review. Med Oral Pathol Oral Cir Bucal 2010;15:e551–6.
6. Senthilkumar B, Nazargi Mahabob M. Mucocele: An unusual presentation of the minor salivary gland lesion. J Pharm Bioallied Sci 2012;4(Suppl 2): S180–2.
7. Gudi SS, Sikkerimath BC, Puranik RS, Kasbe SS. Swelling on lower lip… not always a mucocele!!! Ann Maxillofac Surg 2013;3:98-9.
8. Sharma GK, Sharma M, Vanaki SS. Adenomatoid hyperplasia of lower lip. Dent Res J (Isfahan). 2011; 8:226–8.
9. Carter B, Karmody CS. Current practice of radiology. Vol. 9. St. Louis, Mosby. Imaging of salivary glands in thrall, 1993:631–42.
10. Sugerman PB, Savage NW, Young WG. Mucocele of the anterior salivary glands: Report of 8 cases. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2000;90:478–82.

Συνημμένο αρχείο:: WRL_126-128_Delistathi.pdf (330.26 KBytes)